Táo bón trẻ em

TS. BS Nguyễn Thị Kim Phương

Hầu hết các trẻ đều mắc táo bón vài lần trong đời. Chỉ những trường hợp táo bón kéo dài, táo bón xuất hiện ở trẻ rất nhỏ mới cần phải điều trị.

Táo bón là gì?

Táo bón là tình trạng trẻ không đại tiện thường xuyên như mong đợi. Chính vì vậy, khi đại tiện trẻ thường đau, khóc vì phân quá cứng và khô. Hầu hết các trẻ mắc táo bón không có bất thường gì ở hệ tiêu hóa, đa số do thói quen đại tiện không thường xuyên.

Các nguyên nhân gây táo bón bao gồm:

  • Trẻ từng bị đau vì đại tiện phân cứng gây nên cảm giác sợ ‘đi cầu’
  • Không thích sử dụng nhà vệ sinh ở trường hoặc nhà trẻ
  • Thiếu chất xơ trong chế độ ăn
  • Vấn đề tâm lý

Triệu chứng?

Mỗi trẻ có thói quen và tần suất đại tiện riêng. Không có qui luật chung cho tất cả các trẻ. Ví dụ trẻ bú mẹ có thể đi cầu nhiều lần/ngày, trẻ 3-4 tuổi, có thể đại tiện 3-4 lần/tuần. Tuy nhiên, nếu trẻ đi cầu ít hơn 2 lần/tuần, thường phân sẽ cứng và trẻ đau khi đại tiện. Lúc này chẩn đoán táo bón được đặt ra. Các trẻ táo bón sẽ có các biểu hiện như:

  • Đau khi đại tiện
  • Són phân ra ngoài
  • Phân nhỏ, khô và cứng, dạng viên
  • Lẩn tránh đại tiện
Nguồn: Internet

Điều trị?

Thường táo bón kéo dài vài ngày, sau đó trẻ tự đại tiện hết phân cứng ra ngoài mà không cần dùng thuốc. Tuy nhiên, vài trẻ mắc táo bón liên tục, không tự đại tiện được. Lúc này bạn nên cho trẻ đi khám vì nếu chờ đợi lâu quá, tình trạng táo bón càng nặng lên.

Điều gì cần làm?

  • Ăn các loại trái cây, rau củ có nhiều chất xơ. Nhớ ăn nguyên quả thay vì chỉ uống nước ép
  • Nên thay gạo trắng bằng gạo nâu (brown rice)
  • Uống đủ nước

Bác sỹ thường khuyên trẻ các hoạt động sau nhằm giúp có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh

  • Khuyến khích trẻ đại tiện ngay lần đầu tiên có nhu cầu, không nên đợi hoặc trì hoãn
  • Đảm bảo trẻ có đủ thời gian đại tiện, không hối thúc
  • Tham gia nhiều hoạt động tay chân
  • Đảm bảo trẻ ngồi vừa bồn cầu (bô) và cảm thấy thoải mái với bồn cầu (bô) đang sử dụng
  • Nếu trẻ nói đau khi đại tiên, hãy bảo trẻ ngưng và thử lại lần sau

Hướng dẫn đại tiện (áp dụng cho trẻ trên 18 tháng):

  • Hướng dẫn trẻ ngồi trên bồn cầu (bô), thả lỏng 2 chân, ngồi thẳng, hít thở sâu sau đó chờ đợi có cảm giác muốn đi cầu thì nín thở và rặn.
  • Tập cho trẻ ngồi bô hoặc đại tiện vào các thời điểm cố định, thường là lúc yên tĩnh, không hối thúc, ví dụ sau ăn sáng hoặc trước khi ngủ.
  • Bạn có thể sử dụng nhật ký để ghi lại thói quen ăn uống và mối liên quan với đại tiện. Ví dụ bạn ghi nhận trong vòng 30 phút sau khi ăn táo trẻ đại tiện. Từ đó bạn có thể thường cho trẻ nếu trẻ chịu ăn táo và sau đó đi đại tiện. Đấy là cách hình thành thói quen cho trẻ.

Nguồn:

1. BMJ Best practice

2. Uptodate

Scroll to Top